MAKAM BİLGİLERİ

 DİKKAT !.. MAKAM BİLGİLERİNİ AZAR AZAR YAZIYORUM SÜREKLİ YENİ BİLGİLER EKLİYECEĞİM

 

 

MAKAM NEDİR?

Dünyadaki bütün sazlı ve sözlü eserlerin bir makamı vardır. Batı Müziğinde bunun karşılığı " Majör-Minör " olarak, Halk Müziğinde " Ayak " olarak adlandırılır.

Batı Müziği gamlardan meydana gelir. Buna karşılık Türk Müziği dizilerden meydana gelmiştir. 

Sekiz sesin ayrılmadan birbirini takip etmesi " Diziyi " oluşturur. Dizi ise dörtlü ve beşlilerin birleşmesinden meydana gelir.

 

Türk Müziğinde kullanılan tam dörtlü ve beşliler altışar adettir.

 

DURAK (KARAR): Dizinin en önemli sesidir. Şarkılar, makamlar daima bu seste biterler. Makam dizilerinin  birinci perdesidir.

GÜÇLÜ: Makamların dizilerindeki dörtlü ve beşli aralığın birleştiği yerde bulunur. Makamların seyrine göre yeri değişebilir. Mesela, inici seyirlerde tiz durakta olabilir.

YEDEN: Makamlarda daima durağın altında bulunur. Kısaca görevi makamın bitiş hissini kuvvetlendirmektir.

D0NANIM: Müzik eserlerinin başında sol anahtarından sonra makamların dizilerine göre arıza deiğimiz diyez ve bemoller konulur. Bunların anlamı eser bitinceye kadar bu sesler kullanılacak demektir. Eser notasının baına konan bu diyez ve bemollerin hepsine birden donanım adı verilir.

SEYİR : Makamın seslerinde dolaşmaya kısaca seyir adı verilir. Taksim geçmek te bir nevi seyirdir.

 Makamlarda üç çeşit seyir vardır.

1- ÇIKICI SEYİR: Genellikle durak civarından seyire başlanılır.

2- İNİCİ SEYİR: Çıkıcı seyrin aksine tiz durak civarından seyire başlanılır.

3- İNİCİ-ÇIKICI SEYİR: Güçlü civarından seyire başlanılır. 

Makamlar Üç Kısma Ayrılır

1 - Basit Makamlar

2 - Mürekkep Makamlar (Birleşik Makam)

3 - Şed Makamlar (Göçürülmüş Makam)

Basit Makamlar onüç adettir

1 - ÇARGÂH

2 - BUSELİK

3 - RAST

4 - UŞŞAK

5 - HİCAZ

6 - HÜMAYUN (Hicaz Hümayun)

7 - UZZAL

8 - ZİRGÜLELİ HİCAZ

9 - NEVA

10-HÜSEYNİ

11-KARCIĞAR

12-BASİT SUZİNAK

13-KÜRDİ

BU onüç basit makam haricinde yapıları itibariyle basit makamlara çok benzeyen dört makam daha vardır.

1- BEYATİ

2- MUHAYYER

3- TAHİR

4- ŞEHNAZ BUSELİK

 

Türk Müziğinde kullanılan tam dörtlü ve beşliler altışar adettir.